fa اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر نگرانی،کیفیت خواب و سازگاری با بیماری در بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر اهواز مداخلات برای دیابت Interventions for diabetes پژوهشي Research <span style="font-family:IRANyekan;">مقدمه و هدف: درمان‌ها و رویکردهای روان‌شناختی می‌توانند در کنترل بهتر قند خون مؤثر باشند. این روش‌ها با بهبود سبک زندگی، افزایش انگیزه و کاهش اضطراب به پایبندی بیشتر بیماران به درمان کمک می‌کنند. لذا این پژوهش با هدف اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر نگرانی،کیفیت خواب و سازگاری با بیماری در بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر اهواز انجام گرفت. <span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span><br> مواد و روش ها: طرح تحقیق به صورت نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون &ndash; پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند؛ و از آنجا که جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر اهواز بودند از بین آنها 30 نفر به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل(15 نفر آزمایش و 15 نفر گروه کنترل) گمارده شدند و آزمودنی&shy;های گروه آزمایش توسط درمانگر تحت آموزش به روش درمان شناختی رفتاری در طی8 جلسه هر هفته یکبار&nbsp; قرار گرفتند. ابزارهای اندازه‌گیری مقیاس نگرانی، کیفیت خواب و سازگاری با بیماری مورد استفاده قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش آماری تحلیل کوواریانس و نرم افزار 26spss استفاده شد. <span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span><br> یافته ها: تفاوت معنی&shy;داری بین میانگین&shy;های پس‌آزمون نگرانی، کیفیت خواب و سازگاری با بیماری دو گروه آزمایش و کنترل مشاهد شد و گروه آزمایش بیشترین میانگین را به خود اختصاص داده بود (p<0.005).<br> نتیجه گیری: نشان داد که آموزش درمان شناختی رفتاری بر نگرانی، کیفیت خواب و سازگاری با بیماری در بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر اهواز تاثیر دارد.<span style="color:black"></span><br> &nbsp;</span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Psychological approaches can play an important role in better controlling blood glucose levels. These interventions help enhance treatment adherence by improving lifestyle, increasing motivation, and reducing anxiety. Accordingly, the present study aimed to examine the effectiveness of cognitive behavioral therapy (CBT) on worry, sleep quality, and illness adaptation among patients with diabetes referred to medical centers in Ahvaz. </span></span><br> <b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">:</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study employed a quasi-experimental design with pre-test and post-test as well as experimental and control groups selected through purposive sampling. From the diabetic patients referred to medical centers in Ahvaz, 30 individuals were randomly assigned to the experimental (n=15) and control (n=15) groups. Participants in the experimental group received CBT across eight weekly sessions. The instruments included standardized scales assessing worry, sleep quality, and illness adaptation. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS version 26.</span></span><br> <b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">A significant difference was found between the post-test mean scores of worry, sleep quality, and illness adaptation in the experimental and control groups, with the experimental group showing greater improvement (p < 0.005).</span></span><br> <b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The findings indicate that cognitive behavioral therapy has a significant positive effect on reducing worry and improving sleep quality and illness adaptation in patients with diabetes referred to medical centers in Ahvaz.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; سازگاری با بیماری, کیفیت خواب, درمان شناختی رفتاری, نگرانی, دیابت Illness Adaptation, Sleep Quality, Worry, Cognitive Behavioral Therapy, Diabetes. 25 37 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-704-1&slc_lang=fa&sid=1 Iran Davoudi ایران داودی Davirp1338@gmail.com 10031947532846007763 10031947532846007763 Yes Islamic Azad University, Ahvaz Branch دانشگاه ازاد اسلامی واحد اهواز Sharareh Eshgh شراره عشق eshgh.sharareh@gmail.com 10031947532846007764 0009-0007-9190-5663 No Islamic Azad University, Ahvaz Branch دانشگاه ازاد اسلامی واحد اهواز