fa اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر خلق و خو، سلامت روان و کیفیت زندگی زنان مبتلا به دیابت نوع دو مداخلات برای دیابت Interventions for diabetes پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> دیابت یکی از علل عمده بیماری زایی و مرگ ومیر و افزایش هزینه&shy;های خدمات بهداشتی در سرتاسر جهان است. از این رو، این پژوهش با هدف اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر خلق و خو، سلامت روان و کیفیت زندگی زنان مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مواد و روش ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> پژوهش از نوع نیمه تجربی با پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. بدین منظور از بین زنان مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به مرکز درمانی دیابت در سطح شهر لردگان در سال 1403 با روش نمونه گیری هدفمند، 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه&shy;های خلق و خو تری و همکاران (1999)، سلامت روان گلدبرگ (1972) و کیفیت زندگی ورشراوبون (2015) بودند. گروه آزمایش، درمان شناختی- رفتاری بک (2019) را در 9 جلسه 90 دقیقه&shy;ای به صورت هفتگی دریافت کردند، ولی بر گروه کنترل هیچ درمانی اعمال نشد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نتایج روش تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری مکرر نشان داد که تفاوت بین نمرات خلق و خو، سلامت روان و کیفیت زندگی و ابعاد آن‌ها در سه مرحله اندازه‌گیری (پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری) و در گروه آزمایش و کنترل معنی‌دار است.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;مقدار</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مجذور</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">اتا</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">حالت برابر 0/943، 0/934 و 0/894</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">می‌باشد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> به نظر می&shy;رسد که ارائه مداخله&shy;های آموزشی و درمانی مبتنی بر شناختی-رفتاری در ارتقای خلق و خو، سلامت روان و کیفیت زندگی در زنان مبتلا دیابت نوع دو اثربخش باشد.</span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Diabetes mellitus is one of the leading causes of morbidity, mortality, and increasing healthcare costs worldwide. This study aimed to investigate the effectiveness of cognitive-behavioral therapy (CBT) on mood, mental health, and quality of life in women with type II diabetes.</span></span><b><span bold="" lang="EN-US" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods</span></span></b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: This quasi-experimental study employed a pre-test, post-test, and follow-up design with a control group. In 2024, 30 women with type II diabetes referred to the Diabetes Treatment Center in Lordegan were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups. Data collection instruments included</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">:</span></span><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The Mood Questionnaire by Terry et al. (1999), Goldberg&rsquo;s General Health Questionnaire (1972), The Quality-of-Life Questionnaire by Verschraubon&#39;s (2015). The experimental group received nine weekly sessions of Beck&rsquo;s CBT protocol (2019), each lasting 90 minutes, while the control group received no intervention. Data were analyzed using mixed-design ANOVA with repeated measures</span></span><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span></b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results</span></span></b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: The results indicated a statistically significant difference in mood, mental health, and quality of life scores across the three measurement points (pre-test, post-test, and follow-up) between the experimental and control groups (*P* < 0.01). The effect sizes (eta squared) were 0.943 for mood, 0.934 for mental health, and 0.894 for quality of life.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion</span></span></b><span lang="EN-US" style="font-size:10.5pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Educational and therapeutic interventions based on cognitive-behavioral therapy appear to be effective in improving mood, mental health, and quality of life among women with type II diabetes. These findings support the implementation of CBT in psychological and clinical management of diabetic patients.</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.5pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; درمان شناختی رفتاری, خلق و خو, سلامت روان, کیفیت زندگی, دیابت نوع دو. Cognitive Behavioral Therapy, Mood, Mental Health, Quality of Life, Type II Diabetes Mellitus. 2560 2577 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-669-1&slc_lang=fa&sid=1 Sepideh Hasanzadeh Hajiabadi سپیده حسن زاده حاجی آبادی sakineh.hasanzadeh0068@gmail.com 10031947532846007466 10031947532846007466 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Medical Sciences, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، واحد نجف اباد، دانشگاه ازاد اسلامی، نجف اباد، ایران Hamid Zahedi حمید زاهدی hamidzhd@yahoo.com 10031947532846007467 10031947532846007467 Yes Department of Sports Science and Sports Medicine Research Center, NajafAbad Branch, Islamic Azad University, NajafAbad, Iran گروه علوم ورزشی و مرکز تحقیقات طب ورزشی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران