fa موانع و توانمندکننده های مرتبط با رفتارهای خودمراقبتی وکنترل قندخون براساس الگوی تغییر رفتارکامب و چارچوب حوزه های نظری در زنان مبتلا به دیابت بارداری تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:IRANyekan;">مقدمه و هدف: زنان مبتلا به دیابت بارداری با مسئله جدی عدم خودمراقبتی وکنترل قندخون مواجه هستند که عوارض جبران ناپذیری ر ا برای مادر وجنین ایجاد می کند. این پژوهش با هدف بررسی موانع وتوانمندکننده‌های رفتارهای خودمراقبتی و کنترل قند خون براساس الگوی تغییر رفتارکامب&nbsp; وچارچوب حوزه‌های نظری در زنان مبتلا به دیابت بارداری انجام شد.<br> مواد و روش ها: پژوهش حاضر کیفی &nbsp;و از نوع پدیدارشناسی توصیفی است که درسال 1402 انجام شد. تعداد 19 زن مبتلا به دیابت بارداری واجد معیارهای ورود به پژوهش با روش نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مصاحبه‌نیمه ساختاریافته جمع‌آوری و برای تحلیل آنها&nbsp; از روش تحلیل مضمون استفاده شد.<br> یافته ها: پس از تحلیل وکدبندی داده‌ها، موانع و توانمندکننده ‌های شناسایی شده درقالب 6 مضمون فراگیر: صلاحیت روانشناختی (2 مضمون سازمان دهنده و3 مضمون پایه)، صلاحیت جسمانی(1مضمون سازمان دهنده و1 مضمون پایه)، فرصت اجتماعی(1مضمون سازمان دهنده و2 مضمون پایه) ، فرصت محیطی(1مضمون سازمان دهنده و3 مضمون پایه)، انگیزه تاملی(2مضمون سازمان دهنده و2مضمون پایه) و انگیزه خودکار(1مضمون سازمان دهنده و3مضمون پایه) دسته بندی شدند. درمجموع ، 6 مضمون فراگیر ، 8 مضمون سازمان دهنده و14 مضمون پایه استخراج شدند.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br> نتیجه گیری: یافتن موانع وتوانمندکننده‌های رفتارهای خودمراقبتی وکنترل قندخون براساس یک الگوی علّی جامع تحلیل رفتار مبتنی بر بافت و چارچوب حوزه‌های نظری در زنان مبتلا به دیابت بارداری می تواند بعنوان راهنمایی مفید برای طرح مداخله ی مناسب در اختیار پژوهشگران و دست اندرکاران حوزه سلامت قرار گیرد.</span><br> &nbsp; Introduction: Women with gestational diabetes face challenges with self-care and blood glucose control, leading to serious complications for both mother and fetus. The purpose of this research is to investigate the barriers and enablers of self-care behaviors and blood glucose control based on the COM-B model and the theoretical domains framework in women with gestational diabetes.<br> Materials and Methods: This qualitative, descriptive phenomenological study was conducted in 2023. Using a purposive sampling approach, nineteen eligible women with gestational diabetes mellitus (GDM) were interviewed until theoretical saturation was reached. Data were collected using semi-structured interviews and analyzed using the thematic analysis method.<br> Results: After analyzing and coding the data, the identified barriers and enablers were categorized into six encompassing themes: psychological competence (two organizing themes and three basic themes), physical competence (one organizing theme and one basic theme), social opportunity (one organizing theme and two basic themes), environmental opportunity (one organizing theme and three basic themes), reflective motivation (two organizing themes and two basic themes), and automatic motivation (one organizing theme and three basic themes). In total, six encompassing themes, fourteen organizing themes, and eight basic themes were extracted.<br> Conclusion: Identifying the barriers and enablers of self-care and glucose control in women with gestational diabetes, based on a comprehensive causal behavior analysis and the theoretical domains framework, can provide a basis for researchers and therapists to design effective treatment plans.<br> &nbsp; دیابت بارداری, رفتارهای خودمراقبتی,کنترل قندخون, الگوی تغییر رفتارکامب, چارچوب حوزه‌های نظری Gestational diabetes, Self-care behaviors, Blood glucose control, COM-B model of behavior change, Theoretical domains framework. 2405 2423 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-624-1&slc_lang=fa&sid=1 Asie Ataei nakhaei آسیه عطایی نخعی asieata8424@yahoo.com 10031947532846007132 10031947532846007132 No Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Zohreh Rafezi زهره رافضی Rafezi.Zohreh@atu.ac.ir 10031947532846007133 10031947532846007133 Yes Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Ahmad Borjali احمد برجعلی borjali@atu.ac.ir 10031947532846007134 10031947532846007134 No Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Mahdi Moeini مهدی معینی dr.moeini@gmail.com 10031947532846007135 10031947532846007135 No Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Mohammad Asgari محمد عسگری drmasgari@atu.ac.ir 10031947532846007136 10031947532846007136 No Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران