Journal of Diabetes Nursing

fa مقایسه اثربخشی آموزش سبک‌زندگی مبتنی بر مدل بزنف و مدل سازمان‌بهداشت‌جهانی بر درماندگی روان‌شناختی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو A Comparison Between the Effectiveness of Lifestyle Education Based on the BASNEF Model and World Health Organization Model in Psychological Distress among Patients with Type II Diabetes مداخلات برای دیابت Interventions for diabetes پژوهشي Research مقدمه و هدف: دیابت یک نگرانی مهم برای سلامتی در جهان است که درصورت همبودی با اضطراب، افسردگی، استرس و سبکزندگی ناسالم بر وسعت شدت و عوارض آن افزوده خواهد شد. اصلاح سبکزندگی در مبتلایان به دیابت میتواند درماندگی روانشناختی بیماران و درنتیجه پیشآگهی بیماری را دستخوش تغییرات مطلوبتری نماید. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه آموزش سبک‌زندگی مبتنی بر مدل بزنف و مدل سازمان بهداشت جهانی بر درماندگی روانشناختی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 انجام شد. روش پژوهش: پژوهش نیمهآزمایشی و از نوع گسترش یافته چندگروهی با طرحهای پیشآزمون- پسآزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. سه ماه بعد از پس آزمون پیگیری برای هر سه گروه اجرا شد. جامعه آماری کلیه بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به بخش غدد بیمارستان امامخمینی در سال 1400 بود. از یک لیست 100 نفری بیماران مبتلا به دیابت، 60 نفر شناسایی و 45 نفر به‌صورت تصادفی انتخاب و با جایگزینی تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل جایگزین شد. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه اضطراب، افسردگی و استرس (DASS-21) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS نسخه 26 و تحلیل آمیخته با اندازهگیری مکرر تحلیل گردید. یافته ها: یافتهها حاکی از تأثیر آموزش سبک‌زندگی مبتنی بر هر دو مدل بر اضطراب، افسردگی و استرس و پایداری این تأثیر در مرحله پیگیری بود. آموزش سبک‌زندگی مبتنی بر مدل بزنف در مقایسه با مدل سازمانبهداشتجهانی میانگین افسردگی را بیشتر کاهش داد اما تفاوت اثر دو گروه بر اضطراب و استرس معنادار نبود. نتیجه گیری: نتایج حاکی از اثربخشی آموزش سبک‌زندگی مبتنی بر هردو مدل بزنف و مدل سازمانبهداشتجهانی بر درماندگی روانشناختی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو و برتری آموزش سبک‌زندگی مبتنی بر مدل بزنف در مقایسه با مدل سازمانبهداشتجهانی بود. بنابراین آموزش سبک‌زندگی بهعنوان درمان کمکی در افراد مبتلا به دیابت نوع دو ضروری بهنظر میرسد. Introduction: Diabetes is an important concern for health in the world, which in case of coexisting with anxiety, depression, stress, and an unhealthy lifestyle; it will increase the extent of its severity and complications. Modification of the lifestyle of people with diabetes can improve the psychological distress of the patients, and consequently, the prognosis of the disease. Therefore, the present study aimed to compare the effect of lifestyle education based on the BASNEF model and the World Health Organization model on psychological distress in patients with type II diabetes.  Methods: This extended semi-experimental multi-group study was conducted based on pretest-posttest design with a follow-up, as well as one control and two experimental groups. Three months after the post-test, all three groups were followed up. The statistical population included all patients with type II diabetes referred to the Endocrinology Department of Imam Khomeini Hospital in 2021. From a list of 100 people with diabetes, 60 cases were identified, and then, 45 subjects were randomly selected and allocated into one control and two experimental groups. DASS-21 was used to collect the required data, and the obtained data were analyzed in SPSS software (version 26) through mixed repeated measures ANOVA. Results: The results indicated the effect of both models on anxiety (P=0.001), depression (P=0.001), and stress (P=0.001), as well as the stability of this effect at the follow-up. Lifestyle education based on the BASNEF model reduced the amount of depression more (P=0.025), compared to the model by the WHO; however, the difference between the two groups was not significant regarding anxiety and stress. Conclusion: The results indicated the effectiveness of both educational models and the superiority of the BASENF educational model in psychological distress among patients with type II diabetes. Therefore, lifestyle education as an adjunctive treatment in people with type II diabetes seems necessary.   دیابت نوع دو, سبک زندگی, مدل سازمان بهداشت جهانی, مدل بزنف, درماندگی روانشناختی Type II Diabetes, Lifestyle, World Health Organization Model, BASNEF Model, Psychological Distress 2019 2038 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-568-1&slc_lang=fa&sid=1 Soroor Kazemi سرور کاظمی kazemisorour@yahoo.com 10031947532846006511 10031947532846006511 No Islamic Azad University of Karaj دانشگاه ازاد اسلامی کرج Sadegh Taghiloo صادق تقی لو s.taghiloo@iau-astara.ac.ir 10031947532846006512 10031947532846006512 Yes Islamic Azad University of Astara دانشگاه آزاد اسلامی آستارا Sheida Sodagar شیدا سوداگر sh-so90@yahoo.com 10031947532846006513 10031947532846006513 No Islamic Azad University of Karaj دانشگاه ازاد اسلامی کرج Maryam Bahrami Hidji مریم بهرامی هیدجی bahrami_h3@yahoo.com 10031947532846006514 10031947532846006514 No Islamic Azad University of Karaj دانشگاه ازاد اسلامی کرج Nooshin Shirzad نوشین شیرزاد nooshinshirzad@yahoo.com 10031947532846006515 10031947532846006515 No Tehran University of Medical Science غدد درون ریز و متابولیسم (بالغین) گروه بیماری‌های داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران