fa رویدادهای استرس‌زای زندگی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران دیابتی: نقش میانجی رفتارهای ارتقادهنده سلامت و رفتارهای مدیریت خود برنامه مراقبتی پرستاری دیابت Diabetic nursing care plane پژوهشي Research <span style="font-family: IRANyekan;">مقدمه و هدف: دیابت یک بیماری غیر واگیردار است که بر جنبه‌های جسمی، روحی و عاطفی زندگی فرد اثرگذار است. این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی رفتارهای ارتقادهنده سلامت و رفتارهای مدیریت خود در رابطه بین رویدادهای استرس‌زای زندگی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران دیابتی انجام شد.<br> مواد و روش ها: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه بیماران مبتلا به دیابت مراجعه‌کننده به کلینیک دیابت شهرستان زابل در بازه زمانی فروردین تا تیر ۱۴۰۰ تشکیل داد. نمونه پژوهش شامل 400 نفر از بیماران بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه رویدادهای استرس‌زای زندگی، پروفایل سبک زندگی ارتقادهنده سلامت، پرسشنامه خود مدیریتی دیابت و پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران دیابتی پاسخ دادند. داده‌های پژوهش با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری و به کمک نرم‌افزارهای آماری SPSS نسخه 24 و LISREL8.8 تحلیل شدند.<br> یافته ها: یافته‌ها نشان داد که مسیر مستقیم رویدادهای استرس‌زا به رفتارهای ارتقادهنده سلامت و رفتارهای مدیریت خود منفی و معنی‌دار&nbsp; و به کیفیت زندگی مرتبط با سلامت منفی و غیر معنی‌دار&nbsp; بود. مسیر مستقیم رفتارهای ارتقادهنده سلامت و رفتارهای مدیریت خود به کیفیت زندگی مرتبط با سلامت مثبت و معنی‌دار بود. به‌علاوه مشخص شد که رابطه غیرمستقیم بین رویدادهای استرس‌زا و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت از طریق رفتارهای ارتقادهنده سلامت و رفتارهای مدیریت خود میانجی می‌شود.<br> نتیجه گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که رفتارهای ارتقادهنده سلامت و رفتارهای مدیریت خود می‌تواند نقش غیرمستقیم معنی‌داری در کاهش اثرات منفی رویدادهای استرس‌زا بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بگذارد. تقویت ویژگی‌های روان‌شناختی مثبت و کاهش سازه‌های خطرزا نظیر استرس و ادراک آن و طراحی برنامه‌های مداخله و کاربرد آن‌ها می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران دیابتی کمک کند.</span><br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> Diabetes is a non-communicable disease that affects the physical, mental, and emotional aspects of life. The present study aimed to assess the mediating role of health-promoting behaviors and self-management behaviors in the relationship between stressful life events and health-related quality of life in diabetic patients.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: The present study was conducted based on a descriptive-correlational design. The statistical population of the study consisted of all diabetic patients aged 25-75 years who were referred to the Diabetes Clinic of Zabol <span style="font-size: 10.5pt;"><span style="line-height: 107%;"><span roman="" style="font-family:;"><font color="#000000">from </font></span><span style="font-family: &quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;;"><font color="#000000">March to July 2021 </font></span></span></span>(n=550). The sample consisted of 400 patients who were selected via the convenience sampling method. They completed the life stressful events questionnaire, health-promoting lifestyle profile, diabetes self-management questionnaire, and diabetic patient&rsquo;s health-related quality of life questionnaire. Data were analyzed in SPSS (version 22) and LISREL 8.8 statistical software using structural equation modeling.<br> <strong>Results:</strong> Based on the results, the direct path of stressful events to health-promoting behaviors and self-management behaviors was negative and significant (P<0.01); moreover, it was negative and non-significant to the health-related quality of life (P<0.01). The direct path of health-promoting behaviors and self-management behaviors to health-related quality of life was positive and significant (P<0.01). In addition, it was found that the indirect relationship between stressful events and health-related quality of life was mediated by health-promoting behaviors and self-management behaviors (P<0.01).<br> <strong>Conclusion:</strong> These findings indicate that health-promoting behaviors and self-management behaviors can play a significant indirect role in reducing the negative effects of stressful events on health-related quality of life. Strengthening positive psychological characteristics and reducing risky constructs, such as stress and its perception, as well as the development of intervention programs and their application, can help improve the health-related quality of life among diabetic patients.<br> &nbsp; دیابت, رفتارهای ارتقادهنده سلامت, رفتارهای مدیریت خود, رویدادهای استرس‌زا, کیفیت زندگی مرتبط با سلامت Diabetes, Health-promoting behaviors, Health-related quality of life, Self-management behaviors, Stressful life events. 1699 1717 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-503-1&slc_lang=fa&sid=1 Leila Salari لیلا سالاری le.salari1985@gmail.com 10031947532846005926 10031947532846005926 No Islamic Azad University, Birjand, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Qasem Ahi قاسم آهی Ahigh1356@yahoo.com 10031947532846005927 10031947532846005927 Yes Islamic Azad University, Birjand, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Ahmad Mansouri احمد منصوری mansoury_am@yahoo.com 10031947532846005928 10031947532846005928 No Islamic Azad University, Neyshabur, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران Fatemeh Shahabizadeh فاطمه شهابی زاده f_shahabizadeh@yahoo.com 10031947532846005929 10031947532846005929 No Islamic Azad University, Birjand, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران