fa مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت استرس و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کنترل قند خون و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو تخصصي Special پژوهشي Research <strong>مقدمه و هدف:</strong> عوارض و مشکلات مربوط به دیابت بر کیفیت زندگی بیماران دیابتی اثرگذار است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی مدیریت استرس و&nbsp; درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کنترل قند خون و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو بود.<br> <strong>مواد و روش ها:</strong> این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون -پس آزمون-پیگیری با 2 گروه آزمایش و 1 گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، کلیه بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به مرکز تخصصی و فوق-تخصصی میلاد تهران در سال 1398 بودند. پس از بررسی معیارهای ورود به مطالعه تعداد 45 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی در سه گروه (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه مدیریت استرس 12 جلسه و گروه پذیرش و تعهد 8 جلسه 90 دقیقه ای آموزش دیدند. داده های پژوهش با استفاده از مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (1996) و با آزمایش قند خون ناشتا گردآوری شدند و با استفاده از آزمون تحلیل واریانس مختلط در نرم افزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخه 20 تجزیه و تحلیل شدند.<br> <strong>یافته ها:</strong> نتایج نشان داد مداخله مدیریت استرس و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد تأثیر معناداری بر کنترل قند خون و مؤلفه‌های کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو داشته است (05/0><span dir="LTR">P</span>). همچنین بین اثرگذاری مدیریت استرس و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و کنترل قند خون تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0<<span dir="LTR">P</span>) و تنها مولفه ی سلامت روان بود که میانگین نمرات پس آزمون و پیگیری آن در گروه پذیرش و تعهد بیشتر از گروه مدیریت استرس افزایش داشت (05/0><span dir="LTR">P</span>).<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به یافته های مطالعه حاضر، برای بهبود کیفیت زندگی و کنترل قند خون می توان از روش های مدیریت استرس و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد استفاده کرد. <strong>Introduction:</strong> Complications and problems related to diabetes affect the quality of life of diabetic patients. The aim of this study was to comparison of the effectiveness of stress management and acceptance and commitment-therapy on blood sugar control and quality of life in patients with type 2 diabetes<br> <strong>Materials and Methods:</strong>This was a quasi-experimental study with pre-test-post-test-follow-up design with 2 experimental groups and 1 control group. The statistical population of the study was all patients with type 2 diabetes referred to Milad Specialized and Sub-Specialized Hospital in Tehran in 2020. After reviewing the inclusion criteria, 45 people were selected by purposive sampling method and replaced by random method in three groups (15 people in each group). The stress management group received 12 sessions and the acceptance and commitment group received 8 sessions of 90 minutes. Research data were collected using the World Health Organization Quality of Life Scale (1996) and by fasting blood sugar test. And were analyzed using mixed analysis of variance test in SPSS software version 20.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that stress management intervention and acceptance and commitment therapy had a significant effect on blood sugar control and quality of life components in patients with type 2 diabetes (P <0.05). Also, there is no significant difference between the effect of stress management and t acceptance and commitment therapy on quality of life and blood sugar control (P>0.05). And it was the only component of mental health that the mean of post-test and follow-up scores in the acceptance and commitment group increased more than the stress management group (P <0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the findings of the present study, to improve the quality of life and control blood sugar, stress management methods and commitment therapy can be used. مدیریت استرس, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, کنترل قند خون, کیفیت زندگی, دیابت نوع دو Stress management, acceptance and commitment therapy, blood sugar control, quality of life, type 2 diabetes 1367 1384 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-447-1&slc_lang=fa&sid=1 Nosrat Ghafarzadeh Almasi نصرت غفارزاده الماسی almasinosrat@gmail.com 10031947532846006007 10031947532846006007 No PhD Student in Health Psychology, Department of Psychology, UAE Branch, Islamic Azad University, Dubai, United Arab Emirates دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات، دبی، امارات متحده عربی Kobra Hajializadeh کبری حاج علیزاده Ph_alizadeh@yahoo.com 10031947532846006008 10031947532846006008 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran. دانشیار روان شناسی، گروه روان شناسی، واحد بندر عباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر عباس، ایران Biuok Tajeri بیوک تاجری btajeri@yahoo.com 10031947532846006009 10031947532846006009 No Assistant Professor, Department of Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Alborz, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران.