fa مقایسه اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی و بهزیستی روانشناختی بر اضطراب و رفتارهای خودمراقبتی در مبتلایان به دیابت نوع دو مداخلات برای دیابت Interventions for diabetes پژوهشي Research <span style="font-family: yekanYW;">مقدمه و هدف: دیابت شایع‌ترین بیماری مزمن متابولیک است که نقش مهمی در افت سلامت و کیفیت زندگی دارد و مبتلایان به آن اضطراب بالا و رفتارهای خودمراقبتی پایینی دارند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی و بهزیستی روانشناختی بر اضطراب و رفتارهای خودمراقبتی در مبتلایان به دیابت نوع دو انجام شد.<br> مواد و روش ها: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش مبتلایان به دیابت نوع دو ساکن در مناطق یک تا سه شهر تهران و عضو انجمن دیابت تهران در سال 1399 بودند. پس از بررسی معیارهای ورود به مطالعه، تعداد 75 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی در سه گروه (هر گروه 25 نفر) جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایش به تفکیک با روش‌های آموزش ذهن‌آگاهی و بهزیستی روانشناختی برای 10 جلسه 90 دقیقه‌ای (هفته‌ای دو جلسه) آموزش دیدند و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش قرار گرفت. داده‌ها با سیاهه اضطراب و مقیاس تجدیدنظرشده رفتارهای خودمراقبتی دیابت جمع‌آوری و با روش‌های خی‌دو، تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه 19 تحلیل شدند.<br> یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش ذهن‌آگاهی و بهزیستی روانشناختی در مقایسه با گروه کنترل باعث کاهش معنادار اضطراب و افزایش معنادار رفتارهای خودمراقبتی در مبتلایان به دیابت نوع شدند (001/0>P)، اما بین دو روش آموزش ذهن‌آگاهی و بهزیستی روانشناختی در کاهش اضطراب و افزایش رفتارهای خودمراقبتی در آنان تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0<p).<br> نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر، برای بهبود ویژگی‌های مرتبط با سلامت مبتلایان به دیابت نوع دو به‌ویژه کاهش اضطراب و افزایش رفتارهای خودمراقبتی می‌توان از روش‌های آموزش ذهن‌آگاهی و بهزیستی روانشناختی استفاده کرد.</p).<br></span><br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> Diabetes is the most common chronic metabolic disease, which plays an important role in reducing health and quality of life. Accordingly, diabetic patients suffer from high anxiety levels and low self-care behaviors. The present study aimed to compare the effectiveness of mindfulness and psychological well-being education on anxiety and self-care behaviors in patients with type II diabetes.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: This semi-experimental study was conducted using pretest-posttest design and a control group. The statistical population included all patients with type II diabetes who were the members of Tehran Diabetes Association living in districts 1-3 in Tehran, Iran. After reviewing the inclusion criteria, 75 people were selected using the purposive sampling method and randomly assigned into three groups of 25 people per group. The experimental groups (n=2) participated separately in 10 mindfulness and psychological well-being training sessions for 90 minutes (two sessions per week). On the other hand, the control group was placed on the waiting list for education. The data were collected using an anxiety inventory and revised diabetes self-care behaviors scale. Subsequently, they were analyzed in SPSS software (version 19) through the chi-square test, multivariate analysis of covariance, and Bonferroni post hoc test.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that mindfulness and psychological well-being intervention significantly decreased anxiety and significantly increased self-care behaviors in patients with type 2 diabetes, compared to the control group (P<0.001). However, no significant difference was observed between mindfulness and psychological well-being education regarding a decrease in anxiety and an increase in self-care behaviors (P>0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results of the present study, mindfulness and psychological well-being education methods can be utilized to improve the health-related characteristics of the patients with type II diabetes, decrease anxiety, and increase self-care behaviors.<br>   آموزش ذهن‌آگاهی, آموزش بهزیستی روانشناختی, اضطراب, رفتارهای خودمراقبتی, دیابت نوع دو. Anxiety, Mindfulness Education, Psychological Well-being Education, Self-care Behaviors, Type II Diabetes 1137 1149 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-414-1&slc_lang=fa&sid=1 Sogol Shams سوگل شمس MS.Saeedi11366@yahoo.com 10031947532846004851 10031947532846004851 No Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Shaban Heydari شعبان حیدری shaban.haydari171@yahoo.com 10031947532846004852 10031947532846004852 Yes Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران MohammadKazem Fakhri محمدکاظم فخری fakhri.mk@ymail.com 10031947532846004853 10031947532846004853 No Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران