fa تاثیر الگوی فرایند موازی توسعه یافته بر خودکارآمدی نوجوانان دیابتی 18-10 سال استان گلستان آموزش پرستاری دیابتی Diabetic nursing teaching پژوهشي Research <span style="font-family: IRANyekan;">مقدمه و هدف: نوجوانان اغلب با تغییرات قند خون ناشی از شرایط رشدی دست و پنجه نرم می کنند. بخش مهمی از مدیریت دیابت، بهبود خودکارآمدی و افزایش وابستگی به درمان است، با توجه به این که آموزش مبتنی بر رویکردهای نظریه محور به عنوان یکی از اساسی ترین شیوه های درمان و کنترل بیماری ها است و الگوی فرایند موازی توسعه یافته از الگوهای آموزش بهداشت بیماران می باشد ، این پژوهش بر آن است تا تاثیر الگوی توسعه یافته موازی بر خودکارآمدی نوجوانان دیابتی استان گلستان در سال 1398 را بررسی کند.<br> مواد و روش ها: این مطالعه مداخله ای کلاسیک با پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه مداخله و کنترل بر روی 50 نوجوان دیابتی استان گلستان با روش نمونه گیری تصادفی ساده در سال1398 انجام گردید. در گروه آزمون براساس الگوی فرایند موازی توسعه یافته محتوی برنامه آموزشی در 5 جلسه 45 تا60 دقیقه به صورت گروهی در گروه های 5-6 نفره برای هفته ای دو بار ارائه شد ابزار تحقیق ،پرسشنامه مشخصات دموگرافیک و خودکارآمدی کودکان و نوجوانانبود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم ‌افزار آماری SPSS نسخه 23 و با کمک آمار توصیفی (جدول، میانگین، انحراف معیار ) و آمار استنباطی (تی مستقل، تی زوج، آنوا)&nbsp; انجام گردید.<br> یافته ها: آزمون آنکوا با حذف اثر پیش آزمون نشان داد آموزش الگوی فرایند موازی توسعه یافته بر خودکار آمدی نوجوانان دیابتی تاثیر دارد (0/01> P&nbsp; و 0/063= Eta ) که پیش بینی می شود 63 درصد تغییرات پس آزمون به دلیل مداخله می باشد.<br> نتیجه گیری: با توجه به یافته ها، آموزش بر اساس الگوی فرایند موازی توسعه یافته و پیگیری بعد از جلسات آموزشی می تواند موجب افزایش خود کارآمدی نوجوانان مبتلا به دیابت شود. لذا از یافته های این پژوهش میتوان جهت آموزش به بیماران دیابتی در کلینیک ها و مراکز درمانی استفاده کرد.</span><br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> Adolescents often struggle with changes in blood sugar levels due to developing conditions. A major part of diabetes management is improving self-efficacy and increasing treatment-dependency. The education provided on theory-based approaches is considered one of the most basic methods of treatment and control of diseases. The extended parallel process model is also regarded as one of the healthcare training models. This study aimed to investigate the effect of the extended parallel process model on the self-efficacy of diabetic adolescents, Golestan Province, Iran, in 2019.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: This classic interventional study with a pretest-posttest control group design was conducted on 50 diabetic adolescents in Golestan Province selected by simple random sampling method in 2019. The intervention group received an educational program based on the extended parallel process model in 5-6-people per group for 5 sessions of 45-60 min twice weekly. The required data were collected using a demographic form and the Self-Efficacy Questionnaire for Children. Data analysis was performed in SPSS software (version 23) using tables and mean scores for descriptive statistics and independent t-test, paired t-test, and ANOVA for inferential statistics.<br> <strong>Results:</strong> The results of the ANOVA test, by removing the effect of the pretest, showed that teaching the extended parallel process model was effective on the self-efficacy of diabetic adolescents (Eta=0.63, P<0.01) predicting that 63% of posttest changes were attributed to the implementation of the intervention.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the findings, education based on the extended parallel process model and follow-ups after training sessions could increase the self-efficacy of adolescents with diabetes. Therefore, the findings of this study can be used to educate diabetic patients in clinics and medical centers.<br> &nbsp; مدل فرایند موازی توسعه یافته , خودکارآمدی , دیابت Extended parallel process model, Self-efficacy, Diabetes. 1260 1269 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-400-1&slc_lang=fa&sid=1 Khatereh Zamani خاطره زمانی kh.zamani92@gmail.com 10031947532846005088 10031947532846005088 No Islamic Azad University of Aliabad Katoul, School of Nursing گروه پرستاری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول ،ایران. Golbahar Akhoundzadeh گلبهار آخوند زاده g-akhoundzadeh@aliabadiau.ac.ir 10031947532846005089 10031947532846005089 Yes Islamic Azad University of Aliabad Katoul, School of Nursing گروه پرستاری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول ،ایران. Hamid Hojjati حمید حجتی h_hojjati@aliabadiau.ac.ir 10031947532846005090 10031947532846005090 No Islamic Azad University of Aliabad Katoul, School of Nursing گروه پرستاری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول ،ایران.