fa تاثیر آموزش خودمدیریتی بر استرس، سلامت روان و رفتارهای خودمراقبتی در مبتلایان به دیابت نوع دو برنامه مراقبتی پرستاری دیابت Diabetic nursing care plane پژوهشي Research <span style="font-size: medium;"><strong><span style="font-family: B Nazanin;">مقدمه و هدف: </span></strong></span><span style="font-family: B Nazanin;">دیابت یک بیماری مزمن، پیشرونده و با شیوع بالا است که آموزش به بیماران دیابتی نقش مهمی در بهبود وضعیت زندگی آنان دارد. در نتیجه، هدف این مطالعه تعیین تاثیر آموزش خودمدیریتی بر استرس، سلامت روان و رفتارهای خودمراقبتی در مبتلایان به دیابت نوع دو بود.</span><br> <span style="font-size: medium;"><strong><span style="font-family: B Nazanin;">مواد و روش ها: </span></strong></span><span style="font-family: B Nazanin;">مطالعه حاضر نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش مبتلایان به دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر ورامین در سال 1398 بودند. نمونه پژوهش 60 نفر بود که پس از بررسی ملاک‌های ورود به مطالعه با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه مساوی جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه‌های استرس و سلامت روان و مقیاس تجدیدنظرشده رفتارهای خودمراقبتی دیابت بودند. داده‌ها با آزمون‌های خی‌دو، تی مستقل و تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-family: Times New Roman,serif;">SPSS-19</span></span><span style="font-family: B Nazanin;"> تحلیل شدند.</span><br> <span style="font-size: medium;"><strong><span style="font-family: B Nazanin;">یافته ها: </span></strong></span><span style="font-family: B Nazanin;">یافته‌ها نشان داد که گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر وضعیت‌های جنسیت، سن، تأهل و تحصیلات تفاوت معنی‌داری نداشتند (0/05<</span><span dir="LTR"><span style="font-family: Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family: B Nazanin;">). همچنین، گروه‌ها در مرحله پیش‌آزمون از نظر استرس، سلامت روان و رفتارهای خودمراقبتی تفاوت معنی‌داری نداشتند (0/05<</span><span dir="LTR"><span style="font-family: Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family: B Nazanin;">)، اما گروه‌ها در مرحله پس‌آزمون از نظر هر سه متغیر تفاوت معنی‌داری داشتند (0/001></span><span dir="LTR"><span style="font-family: Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family: B Nazanin;">). به عبارت دیگر، آموزش خودمدیریتی باعث کاهش استرس و افزایش سلامت روان و رفتارهای خودمراقبتی در مبتلایان به دیابت نوع دو شد (0/001></span><span dir="LTR"><span style="font-family: Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family: B Nazanin;">).</span><br> <span style="font-size: medium;"><strong><span style="font-family: B Nazanin;">نتیجه گیری:</span></strong></span><span style="font-family: B Nazanin;"> نتایج نشان‌دهنده تاثیر آموزش خودمدیریتی بر کاهش استرس و افزایش سلامت روان و رفتارهای خودمراقبتی بود. بنابراین، درمانگران و متخصصان سلامت در حوزه سلامت بیماران دیابتی می‌توانند از روش آموزش خودمدیریتی در کنار سایر روش‌های آموزشی برای بهبود ویژگی‌های روانشناختی آنان استفاده کنند.</span><br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> Diabetes is a chronic, progressive, and highly prevalent disease. The delivery of associated training to diabetic patients plays an important role in improving their living condition. As a result, the aim of this study was to determine the effect of self-management training on stress, mental health, and self-care behaviors in patients with type II diabetes.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: The present semi-experimental study was conducted using a pretest-posttest design with a control group. The research population corresponded to a group of patients (n=60) with type II diabetes referring to the health care centers located in Varamin, Iran, in 2019. The study population was selected based on the eligibility criteria using the purposive sampling method and then randomly assigned into two equal groups. The research tools included the stress and mental wellbeing questionnaires and revised diabetes self-care behaviors scale. The data were analyzed in SPSS software (version 19) using the Chi-square test, independent sample t-test, and multivariate analysis of covariance.<br> <strong>Results:</strong><span dir="RTL">.</span> The findings showed no significant difference between the intervention and control groups in terms of gender, age, marital status, and education level (P>0.05). Furthermore, there was no significant difference between the two groups at the pretest stage considering stress, mental health, and self-care behaviors (P>0.05). However, the results of the posttest stage revealed a significant difference between the research groups in terms of all three variables (P<0.001). In other words, self-management training led to the reduction of stress and enhancement of mental health and self-care behaviors in patients with type II diabetes (P<0.001).<br> <strong>Conclusion:</strong>. The results of the present study were indicative of the effect of self-management training on decreasing stress and increasing mental health and self-care behaviors. Therefore, health experts and therapists in the field of diabetic patient health can use self-management training, along with other training methods, to improve the psychological condition of these patients.<br> &nbsp; آموزش خودمدیریتی, استرس, سلامت روان, رفتارهای خودمراقبتی, دیابت نوع دو. Self-management training, Stress, Mental health, Self-care behaviors, Type II diabetes 1084 1095 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-399-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Sanagouye Moharer غلام‌رضا ثناگوی محرر reza.sanago0@gmail.com 10031947532846004644 10031947532846004644 Yes دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان Mahmoud Shirazi محمود شیرازی Ropilya1575@gmail.com 10031947532846004645 10031947532846004645 No دانشگاه سیستان و بلوچستان زاهدان Farhad Kahrazei فرهاد کهرازئی Ropilya1575@gmail.com 10031947532846004646 10031947532846004646 No دانشگاه سیستان و بلوچستان زاهدان Zahra Karami Mohajeri زهرا کرمی مهاجری Ropilya1575@gmail.com 10031947532846004647 10031947532846004647 No دانشگاه سیستان و بلوچستان زاهدان Samaneh Kia سمانه کیا Ropilya1575@gmail.com 10031947532846004648 10031947532846004648 No دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان