fa اثربخشی آموزش خود مراقبتی بر ادراک استرس شغلی و ادراک خود کارآمدی افراد شاغل دیابتی نوع دو مداخلات برای دیابت Interventions for diabetes پژوهشي Research <strong>مقدمه و هدف: </strong>بـا توجـه به وجــود مشــکلات فــراوان در ابعــاد جســمی و روانــی بیمــاران مبتـلا بـه دیابـت و نرخ بالای افراد دیابتیک در ایران و حضور بخش عمده‌ای از آنان در محیط‌های شغلی که مستعد استرس هستند و به دلایل متعددی ادراک خودکارآمدی پایینی دارند، لذا، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش خود مراقبتی بر ادراک استرس شغلی و ادراک خود کارآمدی افراد شاغل دیابتی نوع دو انجام گرفت.<br> <strong>مواد و روشها: </strong>این پژوهش بر مبنای هدف از نوع کاربردی و از لحاظ روش از نوع شبه آزمایشی و طرح تحقیق به روش پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل، همراه با پیگیری 3&nbsp; ماهه است. جامعه آماری این پژوهش شامل شاغلین دیابتی نوع دو در مرکز انجمن دیابت ایران و گابریک و برخی از کلینیک‌های مستقر در شهر تهران بود که&nbsp; با تعداد 100 نفر از شاغلین دیابتی نوع دو جهت شرکت در فرایند پژوهش تماس گرفته شد و از این بین 34 نفر آمادگی خود را جهت شرکت در برنامه آموزشی اعلام نمودند که به صورت تصادفی در دو گروه&nbsp; 17 نفره آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه های ادراک استرس شغلی، خودکارآمدی ادراک شده و بسته آموزشی خود مراقبتی بوده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم افزار <span dir="LTR">SPSS</span> انجام شد.<br> <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس چند متغیری بررسی اثربخشی خود مراقبتی بر کاهش ادراک استرش شغلی و بهبود ادراک خود کارآمدی افراد شاغل دیابتی نوع دو در مرحله پس آزمون و پیگیری نشان داد که رابطه پیش آزمون با پس آزمون و پیگیری در متغیر های ادراک خودکارآمدی و ادراک استرس شغلی معنی دار است (01/0><span dir="LTR">p</span>) و نشان داد که آموزش‌های خود مراقبتی منجر به بهبود ادراک خودکارآمدی و کاهش ادراک استرس شغلی شاغلین دیابتی نوع دو می‌گردد.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> بر اساس یافته های پژوهش، ضرورت آموزش بسته خود مراقبتی برای کاهش ادراک استرس شغلی و بهبود ادراک خود کارآمدی افراد شاغل دیابتی نوع دو به دست اندکاران نظام سلامت کشور، مدیران سازمان ها و تمامی کارکنان پیشنهاد می گردد. <strong>Introduction:</strong> Regard to the wide range of physical and psychological problems of patients with diabetes and high rates of diabetic patients in Iran and the presence of a many number of them in stressful work environments and for a several reasons, they have low self-efficacy perceptions. Therefore, the purpose of the present study was to determine the effectiveness of self-care training on perceived job stress and perceived self-efficacy among type II diabetic patients at the Iranian Diabetes Association Center, Gabrick and some clinics based in Tehran in spring and summer of 2019.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: this research is practical and quasi-experimental and the research design was pre-test and post-test with control group and 3 months&rsquo; follow-up. The statistical population of this study includes type 2 diabetic workers at the Iranian Diabetes Association Center, Gabrick and some clinics based in Tehran.&nbsp; 100 type II diabetic workers were contacted to participate in the research process, and 34 of them expressed their readiness to participate in a training program that was randomly divided into two groups of 17 each and assigned randomly in experimental and control groups and Self-care training was trained as treatment variable to diabetic patients, whereas no any training to control group. The instruments used in this study were perceived job stress questionnaire, perceived self-efficacy questionnaire and self-care training package. Data were analyzed by use of repeated analysis of variances and with use of SPSS software.<br> <strong>Results</strong>: The results showed that the mean scores of job stress perception and self-efficacy perception in the post-test were higher than the pre-test group in the experimental group compared to the control group, which shows the improvement of the mentioned variables in the experimental group. In other words, self-care training has a significant effect on increasing the perception of job stress and self-efficacy in people with type II diabetes in the post-test phase (p <0.01) and this effect remains in the follow-up phase.<br> <strong>Conclusion</strong><strong>:</strong> According to the result, it is suggested to managers of organizations and practitioners of the health system of Iran, the necessity of closed self-care education to reduce perception of job stress and improve perception of self-efficacy in type II diabetic workers and all employees of organizations.<br> &nbsp; آموزش خود مراقبتی, ادراک استرس شغلی, ادراک خودکارآمدی, دیابت نوع دو Self-care training, perceived job stress, perceived self-efficacy, type II diabetic 1105 1118 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-385-1&slc_lang=fa&sid=1 Soheila JafarBeglu سهیلا جعفربگلو soheila_beglou@yahoo.com 10031947532846006223 10031947532846006223 No Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch اصفهان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) Ali Mehdad علی مهداد alimahdad.am@gmail.com 10031947532846006224 10031947532846006224 Yes Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch اصفهان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)