Journal of Diabetes Nursing

fa مقایسه تأثیر مداخله آموزشی مدل ارتقاء سلامت پندر و الگوی اعتقاد بهداشتی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 Comparison of the Effect of Two Educational Interventions Based on Pender’s Health Promotion Model and Health Belief Model on the Quality of Life in Type II Diabetic Patients برنامه مراقبتی پرستاری دیابت Diabetic nursing care plane پژوهشي Research مقدمه و هدف: بیماری دیابت به عنوان شایعترین بیماری ناشی از اختلالات متابولیسم در جهان به سرعت در حال افزایش است. دیابت عوارض خطرناکی از جمله مشکلات قلبی عروقی، نفروپاتی، فشار خون، عوارض چشمی و اختلالات روانی را به دنبال دارد که هر کدام از آنها کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار می دهد. انجام مداخلات مبتنی بر الگوها و مدل های آموزشی جهت بهبود کیفیت زندگی این بیماران ضروری به نظر می رسد. لذا مطالعه حاضر با هدف مقایسه تأثیر مداخله آموزشی مدل ارتقاء سلامت پندر و الگوی اعتقاد بهداشتی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 انجام شد. مواد و روشها: مطالعه حاضر از نوع کارآزمایی بالینی بود. در این پژوهش 60 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 به روش مبتنی بر هدف انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه مداخله آموزشی مدل ارتقاء سلامت پندر (30 نفر) و مدل الگوی اعتقاد بهداشتی (30) نفر تقسیم شدند. ابتدا پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36 توسط نمونهها تکمیل و سپس مداخله آموزشی به مدت 4 هفته انجام شد. پس از انجام مداخله مجدداً پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36 تکمیل گردید. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار spss نسخه 22 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده میانگین نمره کیفیت زندگی در گروه مداخله آموزشی مدل ارتقاء سلامت پندر، قبل از مداخله،  10/19±52/12 اما پس از مداخله این نمره به 9/19±68/21افزایش یافت. مقایسه آماری این نمره در قبل و پس از مداخله اختلاف آماری معنی داری را در این گروه نشان داد (P=0/001). میانگین نمره کیفیت زندگی در گروه مداخله آموزشی مدل الگوی اعتقاد بهداشتی، قبل از مداخله، 12/22±50/01 اما پس از مداخله این نمره به 12/86±69/49افزایش یافت. مقایسه آماری این نمره نیز در قبل و پس از مداخله اختلاف آماری معنی داری را در این گروه نشان داد (P=0/001). بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده میتوان استفاده از مدلها و الگوهای آموزشی را جهت بهبود کیفیت زندگی بیماران دیابتی مؤثر دانست اما از نظر ارجحیت، برتری مدل خاصی نسبت به دیگری در این مطالعه دیده نشد. Introduction: <span lang="EN" style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: "Times New Roman","serif"; font-size: 10pt; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: "B Nazanin"; mso-ansi-language: EN;">Diabetes mellitus as a group of metabolic disorders is the most common disease in the world, which is on a rapidly growing trend. This disease causes dangerous complications, including cardiovascular problems, nephropathy, hypertension, ocular complications, and psychiatric disorders, each of which can singly affect the individuals’ quality of life. Regarding this, it seems essential to implement some interventions based on educational models and patterns to improve the quality of life in these patients. The aim of this study was to compare the effect of two educational interventions, namely health promotion model and health belief model, on the quality of life among patients with type II diabetes mellitus. Materials and Method<span style="font-family: "Times New Roman","serif"; font-size: 10pt; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: TimesNewRomanPSMT;">: <span lang="EN" style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: "Times New Roman","serif"; font-size: 10pt; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: "B Nazanin"; mso-ansi-language: EN;">This clinical trial was conducted on 60 patients with type II diabetes mellitus. The study population was selected through purposive sampling technique, and then randomly divided into two groups receiving two different educational interventions, namely Pender’ health promotion model (n=30) and health belief model (n=30). After filling out the 36-Item Short Form Health Survey (SF-36) by the participants, they were subjected to the educational interventions for four weeks. After the intervention, SF-36 was completed again. The data were analyzed using SPSS software, version 22. Results: <span lang="EN" style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: "Times New Roman","serif"; font-size: 10pt; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: "B Nazanin"; mso-ansi-language: EN;">Based on the results, the mean quality of life score in the Pender’s health promotion model group was 52.12±10.19 prior to the intervention. However, this score increased to 68.21±9.91 after the intervention. The statistical comparison of the mean quality of life scores before and after the intervention showed a significant difference in this group (P=0.001). Furthermore, regarding the health belief model group, the mean quality of life was 50.01±12.22 before the intervention, which increased to 69.94±12.86 following the intervention. Likewise, there was a significant difference in the mean quality of life in this group before and after the intervention (P=0.001). The two groups showed no statistically significant difference in terms of the mean quality of life before the intervention (P=0.09). Additionally, no significant difference was observed between the two groups in this regard after the intervention (P=0.11). Conclusion: <span lang="EN" style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: "Times New Roman","serif"; font-size: 10pt; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: "B Nazanin"; mso-ansi-language: EN;">According to the findings, the educational models and patterns can be effective in the improvement of the quality of life in diabetic patients. Nonetheless, the two models showed no superiority over each other. مدل ارتقا سلامت پندر, مدل الگوی اعتقاد بهداشتی, کیفیت زندگی, دیابت. Pender’s Health Promotion Model, Health Belief Model, Quality of Life, Diabetes 398 407 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-94-19&slc_lang=fa&sid=1 Sajedeh Noushirvani ساجده نوشیروانی 10031947532846004125 10031947532846004125 No Zabol University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی زابل Ali Mansouri علی منصوری alimansuri1369@gmail.com 10031947532846004126 10031947532846004126 Yes Zabol University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی زابل