Journal of Diabetes Nursing

fa تأثیر برنامه آموزشی بر اساس مدل سازگاری "روی" بر سازگاری روانی اجتماعی بیماران دیابتی نوع دو بیرجند The effect of a training program based on Roy’s adaptation model on psychosocial adaptation in patients with type II diabetes in Birjand, Iran تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف:  بیماری دیابت نوع دو یک بیماری مزمن با عوارض متنوع و متغیر می باشد که سبب به چالش کشیده شدن سازگاری روانی اجتماعی بیماران می گردد. این مطالعه با هدف تأثیر برنامه آموزشی بر اساس مدل سازگاری "روی"بر سازگاری روانی اجتماعی بیماران دیابتی نوع دو  بیرجند در سال 1392 صورت گرفته است. مواد و روش ها:  در این مطالعه نیمه تجربی، از بین بیماران دیابتی نوع دو، با سن 30 تا 70 سال مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیرجند 60  نفر از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب و از طریق تخصیص بلوکینگ در دو گروه شاهد و مورد قرار گرفتند. ابتدا فرم مشخصات دموگرافیک، پرسشنامه سازگاری روانی اجتماعی با بیماری در هر دو گروه تکمیل گردید و در گروه مورد علاوه بر ابزار فوق فرم بررسی و شناخت "روی"نیز  تکمیل شد. در بیماران گروه مورد رفتارهای ناسازگار تعیین و براساس آن برنامه آموزشی تدوین و طی 8 جلسه آموزش گروهی و 2 جلسه آموزش چهره به چهره اجرا گردید و به مدت 1 ماه از طریق تماس تلفنی پیگیری شدند. یافته ها با استفاده از نرم افزار اماری 15spss و آزمون های آماری تی مستقل و تی زوجی و کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: در گروه مورد پس از مداخله به جز در مؤلفه روابط جنسی ) 66/0 (P=در سایر ابعاد آگاهی و نگرش نسبت به بیماری، محیط کار، محیط خانواده، روابط فامیلی، محیط اجتماعی، اختلالات روانشناختی و در کل، کاهش معنی داری در میانگین نمره سازگاری روانی اجتماعی نسبت به قبل از مداخله حاصل شد( 05/0 P<). در گروه شاهد میانگین نمره سازگاری روانی اجتماعی فقط در مؤلفه محیط خانواده، بعد از مداخله نسبت به قبل به طور معنی داری افزایش داشت ( 002/0 P=). بحث و نتیجه گیری: نتایج این مطالعه مؤید اثر مثبت آموزش بر اساس الگوی سازگاری "روی"بر بیماران دیابتی نوع دو می باشد چرا که ارتقاء حیطه های مختلف سازگاری روانی اجتماعی با بیماری می تواند نتیجه مدیریت رفتارهای ناسازگار و توسعه سازگاری با شرایط متغیر بیماری دیابت باشد. با توجه به هزینه کم و غیر تهاجمی بودن الگوی سازگاری روی در ارائه مراقبت ها بدون نیاز به دستور پزشک می تواند در بررسی و شناخت و ارزشیابی بیماران دیابتی نوع  دو کاربرد داشته باشد. Introduction: Type II diabetes, as a chronic disease with various side-effects, can challenge the psychosocial adaptation of patients. This study was conducted with the aim of investigating the effect of an educational program based on Roy’s adaptation model on the psychosocial adaptation of type II diabetic patients in Birjand, Iran in 2013. Methodology: In this quasi-experimental study, 60 patients with type II diabetes, aged 30-70 years, were selected via convenience sampling among patients referred to a diabetes clinic in Birjand. The subjects were assigned to the intervention and control groups via block randomization. First, the demographic form and psychosocial adjustment to illness scale (PAIS) were completed by the two groups. In addition, Roy’s assessment form was completed by the intervention group. The maladaptive behaviors of patients were determined and the program curriculum was designed. Group training was carried out in eight sessions, while face-to-face training was performed in two sessions. The patients were followed-up for one month via phone calls. For data analysis, independent t-test, paired t-test, and covariance analysis were performed, using SPSS version 15. Results: Following the intervention, there was a significant decline in the mean scores of all domains of psychosocial adaptation, i.e., disease perception, vocational environment, domestic environment, family relations, social environment, and psychological distress (P<0.05), with the exception of sexual relationship (P=0.66). In the control group, only the mean score of domestic environment significantly increased after the study, compared to the baseline (P=0.002). Conclusion: The present results indicated the major positive impact of training based on Roy’s adaptation model on type II diabetic patients. In fact, given the changing condition of diabetes, improvement of different aspects of psychosocial adaptation can result in the management of maladaptive behaviors and improvement of patient adaptation. Regarding the cost-effective and non-invasive design of Roy’s adaptation model, it can be incorporated as an effective tool for the analysis of type II diabetic patients. دیابت نوع دو, دیابت, مدل سازگاری Type II diabetes, Diabetes, Roy’s adaptation model, Training program 8 24 http://jdn.zbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-153-2&slc_lang=fa&sid=1 H Feghhi حمیده فقهی 10031947532846001642 10031947532846001642 No Instructor, Department of Nursing, Behbahan Faculty of Medical Sciences, Behbahan, Iran مربی گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی بهبهان، ایران S.A Saadatjoo سید علیرضا سعادتجو s_saadatjoo@yahoo.com 10031947532846001643 10031947532846001643 Yes Instructor, Department of Medical-Surgical Education, Faculty of Nursing and Midwifery, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. مربی گروه آموزشی داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران R Dastjerdi دکتر رضا دستجردی 10031947532846001644 10031947532846001644 No Department of Psychology, Faculty of Paramedicine, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. گروه آموزشی روان شناسی، دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران S Kalantari سهیلا کلانتری 10031947532846001645 10031947532846001645 No Faculty Member of Operating Room Department, Laboratory Sciences Research Center, Faculty of Paramedicine, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. هیئت علمی گروه اتاق عمل، مرکز تحقیقات علوم آزمایشگاهی دانشکده پیراپزشکی ،دانشگاه علوم پزشکی گلستان ، گرگان ، ایران M Alidousti معصومه علیدوستی 10031947532846001646 10031947532846001646 No Instructor, Public Health Department, Behbahan Faculty of Medical Sciences, Behbahan, Iran. مربی گروه بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بهبهان، بهبهان، ایران